Oedeemtherapie

Lymfoedeem

Lymfoedeem is een abnormale ophoping van eiwitten en vocht in het lichaamsweefsel. Dit is het gevolg van een verstoord evenwicht tussen aan- en afvoer van vocht.
Lymfoedeem kan aangeboren zijn (primair lymfoedeem) of verworven als gevolg van een andere aandoening (secundair lymfoedeem). Bekende vormen van secundair lymfoedeem zijn het armlymfoedeem na een borstoperatie met okselklierverwijdering of na radiotherapie en/of chemotherapie.
 
Klachten die kunnen ontstaan bij lymfoedeem zijn:
  • pijn
  • vermoeidheid
  • gespannen en/ of zwaar gevoel
  • zwelling
  • beperkingen in bewegingen
  • beperkingen in dagelijks functioneren
 
Anatomie
 
Het lymfesysteem loopt door het hele lichaam en voert onder andere afvalstoffen en eiwitten af. Daarnaast heeft het een afweerfunctie. Het systeem bestaat uit lymfebanen, die het vocht transporteren, en lymfeknopen, die een zuiverende werking hebben. Als het lymfevocht gezuiverd is, komt het in het halsgebied weer terug in de bloedbaan. Met name in de oksels, liezen en hals zitten veel lymfeknopen.
 
Behandelmogelijkheden van de oedeemfysiotherapeut
 
De behandeling is vooral gericht op het terugdringen of het niet doen toenemen van oedeem. Tevens is beweging in de behandeling van groot belang: bewegingsbeperkingen, die vaak gepaard gaan met kracht- en functieverlies, kunnen door de oedeemfysiotherapeut worden begeleid naar optimaal functioneel herstel.
 
Behandelingsmogelijkheden
  • Voorlichting: U wordt voorgelicht over huidverzorging, voeding, preventie en zelfhulp. Tevens wordt u begeleid in het opbouwen van uw dagelijkse activiteiten.
  • Manuele lymfedrainage/oedeemtherapie: Dit is een massagetechniek gericht op stimulering van de afvoer van lymfevocht en het bevorderen van de functie van niet aangedane lymfevaten cq. knopen.
  • Compressietherapie: Door de omvang te verminderen en de bereikte omvangvermindering te onderhouden zal er in de meeste gevallen gebandageerd worden. Deze bandages zijn een belangrijk onderdeel van de therapie. Als het overschot aan vocht weg is, zal er meestal een therapeutische elastische kous worden aangemeten om het effect van de therapie te behouden.
  • Oefentherapie, houding- en bewegingsadviezen: In veel gevallen bestaat er naast het lymfoedeem ook een bewegingsbeperking in het operatiegebied. Ook kan de bewegingsomvang en spierkracht afgenomen zijn mede door het lymfoedeem. Door het aanspannen van spieren wordt de doorbloeding aangezet en dit bevordert ook de lymfedoorstroming (spierpompfunctie). Zo wordt de functie optimaal verbeterd.
  • Ademhalingsoefeningen en ontspanningsoefeningen: Specifieke oefeningen om de afvoer van lymfevocht te verbeteren.
  • Lymftaping: Hierbij wordt gebruik gemaakt van een specifieke tape die een liftende werking heeft. Hierdoor kan de onderhuidse circulatie verbeteren en kan de afvoer van lymfevocht bevorderd worden.
 
Behandeleffecten en doelstellingen
 
De gekozen behandeling en de uiteindelijke behandeleffecten zijn afhankelijk van de ernst, oorzaak en duur van het oedeem. De behandeleffecten zijn doorgaans:
  • omvangvermindering
  • spanningsafname
  • pijnvermindering
  • functieverbetering
  • kracht-, coördinatie- en bewegingsverbetering
  • afname van de infectiekans
 
Kwaliteitsbewaking van de oedeemfysiotherapeut
 
Onze oedeemfysiotherapeuten in Grubbenvorst en Venlo-Blerick zijn lid van de NVFL (de Nederlandse Vereniging voor Fysiotherapie binnen de Lymfologie). Deze vakvereniging staat voor kwaliteit en nascholing en zorgt voor de belangenbehartiging bij zorgverzekeraars, politiek en verwijzers.
 
Voor verdere informatie: www.nvfl.nl